RF zračenje baznih stanica

Prva tačka sistema sa kojom se mobilni telefon susreće i preko koje ulazi u sistem mobilne telefonije je bazna stanica. Preko antena baznih stanica i primopredajnika signal sa mobilnog telefona ulazi u sistem mobilne telefonije i dalje prolazi kroz ostale dijelove mreže.

Zabrinutost javnosti nije samo zbog  štetnog uticaja mobilnih uređaja, nego i zbog sve većeg broja  baznih stanica (slika 6.17) koje se postavljaju na vrhovima njihovih zgrada i na antenskim stubovima u naseljenim mjestima.

DETECTOR_RF_ELECTROSMOG_BANNER

Bazne stanice se razlikuju po namjeni: za makroćelije ili mikroćelije. U makroćelijama se upotrebljavaju velike, snažne antene kojih  obično ima  veći broj da bi se dobila bolja pokrivenost što većeg područja. Montiraju se na 15 do 50 metara visoke konstrukcije na uzvišenjima izvan gusto naseljenih područja. Pristupne stanice za mikroćelije su obično postavljene na visoke zgrade, te služe za pokrivanje manjih područja sa  mnogo  korisnika.

Antene  baznih stanica mogu biti sa kružnim zračenjem (omnidirekcione) ili usmjerene (antenski paneli), koji se češće koriste. Bazna stanica sa mobilnim stanicama radi tako da koristi najmanju snagu u okviru prihvatljivog kvaliteta zbog minimizacije interferencija unutar kanala, kao i zbog same štednje baterija kod mobilnih stanica, a samim tim i manjeg zračenja.

base_station617

Na osnovu utvrđenih maksimalnih snaga zračenja na relaciji: bazna stanica-mobilna stanica, izvršena je klasifikacija  prema snazi (tabela 6.3).

Jedna od glavnih osobina elektromagnetskog polja je ta da gustina snage zračenja antene opada u prosjeku sa kvadratom rastojanja od predajnika. U praksi, mjerenja su pokazala da gustina snage, u

takozvanoj ”dalekoj zoni”, opada i sa znatno višim stepenom rastojanja, što je povoljno  s obzirom  na  manju  opasnost od zračenja.

base_station621

U tabeli 6.4 data su orijentaciona rastojanja za daleke zone  kod  GSM pedajnika, u zavisnosti od frekvencije predajnika.

S obzirom da  sistemi mobilne telefonije rade u opsezima 900MHz / 1800MHz (GSM)  i 2100 MHz (3G), ljudi i tehnički uređaji se u praksi uvijek nalaze u tzv. “dalekoj zoni” zračenja bazne stanice. Pri tome je  cijelo tijelo čovjeka izloženo  polju elektromagnetske emisije bazne stanice.

Na slici 6.18, prikazan je primjer jedne tipične mikroćelije GSM mreže sa izmjerenim nivoima električnog polja koje je nastalo od zračenja antenskog sistema ove bazne stanice.

base_station618

Postavlja se pitanje: Kakav uticaj ima antena sa slike 6.18 postavljena na vrh zgrade na stanare na najvišem spratu, kao i  na stanare u najbližoj zgradi?

Na prvi pogled zračenje glavnog snopa prema dolje je neznatno (u većini slučajeva osa glavnog snopa je oborena 60 prema zemlji),a i betonski krov dobro apsorbuje i smanjuje  zračenje bočnih latica (Side lobe), ako je riječ o armiranom betonu.

Međutim, treba imati u vidu da je zračenje na ovim frekvencijama, (900MHz,1800MHz i 2000 MHz), veoma kompleksno. Iz tog razloga, u ovakvim slučajevima ne treba prihvatati bilo kakve paušalne procjene o štetnosti ovih zračenja, pogotovu ako su dobijene od neovlaštenih lica za ovu oblast.

Po pravilu, stanari zgrade na kojoj mobilni operater namjerava postaviti antenski sistem bazne stanice, kao i stanari zgrada u neposrednoj blizini te lokacije, ne bi smjeli dozvoliti postavljanje bilo kakve emisione opreme, dok operater GSM mreže ne dobije certifikat sa kojim se dokazuje da zračenje te emisione opreme, na toj lokaciji,  neće prelaziti dozvoljene nivoe. Ovo je praksa koja se primjenjuje u svim zapadnim zemljama, a navodimo neke od razloga:

Prvo, stanari na zadnjem spratu zgrade, odmah ispod antenskog sistema, izloženi su zračenju iz bočnih latica glavnog antenskog snopa. U tom slučaju, iako se radi o veoma malim nivoima gustine elektromagnetskog polja, ne smijemo zaboraviti da ovo zračenje ima kumulativni karakter i da su stanari na tom spratu konstantno izloženi zračenju.

Drugo, ukoliko antenski sistem nije dobro postavljen ili ako nije ispoštovan projekat, stanari zgrada  u neposrednoj blizini, a na pravcu glavnog snopa zračenja antenskog panela, mogu biti  zračeni sa malim nivoima, ali konstantno.
Takođe, zbog nepropisne montaže, može doći do odbijanja – refleksije od zgrade preko puta (slika 6.18),tako da stanari na nižim spratovima  zgrade na kojoj se nalazi antenski sistem  mogu biti ozračeni sa nedozvoljenim nivoom. I u ovom slučaju, zračenje ima kumulativni karakter i ono mora  biti svedeno na najmanju moguću mjeru.

Treće, sama terasa je konstantno zračena sa bočnim laticama glavnog antenskog snopa. Zbog toga izlazak na terasu treba da bude stanarima nedostupan i pravilno označen sa odgovarajućom tablom upozorenja (slika 6.19-a). Takođe, servisni radnici koji se bave održavanjem zajedničkih instalacija u zgradama (satelitske antene, liftovi, itd..) na čijim su krovovima montirane bazne stanice mobilne telefonije, treba da imaju odgovarajući mjerač elektromagnetskog zračenja, kako bi prije  početka sa radovima, odredili  područje sigurnosne zone  (slika 6.19-a).

Drugi i snažniji tip antena su antene baznih stanica za makroćelije. To su velike antene obično sastavljene od više manjih usmjerenih antena koje napajaju snažni RF predajnici. Postavljaju se van naseljenih područja na uzvišenjima i brdima. Antenski sistemi se montiraju na 15 do 50 m visoke tornjeve i imaju veoma velik domet emitovanja. Kada bi stali  na 2 metra od takve antene, trenutno bi osjetili efekt zagrijavanja tijela. Tih 2m od antene je opasna zona i pristup je zaštićen. Glavni snop zračenja je obično usmjeren 6º u odnosu na nivo zemlje. Područje neposredno ispod antenskog stuba je sasvim sigurno jer je tu signal najslabiji (slika 6.20).

base_station619

Takođe je vidljivo da dok snop zračenja dođe do nivoa zemlje, njegova snaga je premala da bi prouzrokovala efekt zagrijavanja kod čovjeka.

Lokacije ove vrste baznih stanica, ne smiju biti u blizini škola, bolnica, odmarališta, javnih parkova itd. Takođe, i ovdje važe pravila da je operater prije dobijanja dozvole za postavljanje bazne stanice, dužan pribaviti svu potrebnu dokumentaciju sa kojom će biti određena šira sigurnosna zona, zbog eventualnog štetnog zračenja na opštu populaciju [2,8,11,15,19,22,24].

base_station620

U prethodnom izlaganju problem uticaja elektromagnetskog zračenja od baznih stanica mobilne telefonije posmatrali smo prilično uopšteno sa stanovništva antenskog sistema bazne stanice, kao jednog i jedinog izvora EM zračenja u odnosu na posmatranu tačku. Međutim, danas kada je u našem okruženju sve više  baznih stanica, bilo da se radi o GSM mikroćelijama ili makroćelijama, ovom problemu se sve više ozbiljnije i studioznije pristupa.

Ovo iz razloga, ako želimo  dobiti pravo stanje gustine elektromagnetskog polja u nekoj posmatranoj tački ili dijelu prostora, potrebno je izvršiti precizna stručna mjerenja, kao i proračune, jer je opšta populacija izložena zračenju iz više izvora koji stvaraju sumu elektromagnetskih polja različitih snaga zračenja i frekvencija.

Na primjer, na jednom antenskom stubu (slika 6.19-b) može biti montirano i do dvadesetak raznih emisionih antena koje se napajaju sa predajnicima različitih snaga i frekvencija. Pri tome se često koriste  antene sa različitim pojačanjima i dijagramima zračenja.  Svaka od ovih emisionih antena sa svojim EM poljem doprinosi povećanju gustine snage EM talasa u okolnom prostoru.

Za detaljni proračun i analizu elektromagnetskog zračenja bazne stanice, a u cilju dobijanja što preciznijih rezultata za jačinu polja u određenim mjernim tačkama, potrebno je imati tačne podatke o lokaciji bazne stanice, kao i tehničke i montažne  podatke o ugrađenoj opremi (predajnici, kablovi, antene i antenski stubovi).

U većini zapadnih zemalja donijeti su veoma strogi propisi za  postojeće i nove bazne stanice. Referentni nivoi zračenja za profesionalnu izloženost kao i za opštu  populaciju definisani su standardima koji se mogu razlikovati u pojedinim zemljama i oni su obrađeni u posebnoj glavi ove knjige. (top)

Izvod iz šestog poglavlja knjige ”Čovjek u bliskom radiofrekvencijskom polju” autora Kemala Dervića. ISBN 978-86-85499-29-6

 

base_station_pljevlja

baee_station_hazard

base_station_health_risk

tri_studije_RF-solo

REFERENCA_SANTINI_2001

DETECTOR_RF_ELECTROSMOG_BANNER

(top)

10 Responses to RF zračenje baznih stanica

  1. Nacin na koji je obradjena tema je vrhunski za pocetnike.Licno sam zainteresovan za ovo podrucje ali sam bez predznanja i zato sam se odusevio pravim pristupom na nacin kako su se pisali pravi udzbenici.Po struci sam arhitekta i smatram poznavanje ove teme neophodnim delom mojih profesionalnih znanja.Rado bih nabavio i vasu cenjenu knjigu ako je ima u nekoj knjizari u Novom Sadu ili pouzecem oreko poste. Ako postoji mogucnost rado bih vam postavio i neka konkretna pitanja koja su vezana za jednu parcelu koju je pozelela moja cerka da kupi a u neposrednoj blizini je cini mi se makro celijska antena. U svakom slucaju hvala Vam!

    • Poštovani kolega, hvala na interesovanju za moju knjigu.Nažalost nemam svojih autorskih primjeraka već duže vrijema ali ću pokušati preko izdavača da Vam pronađem primjerak o čemu ću Vas obavijstiti.
      Što se tiče placa na kojem se nalazi bazna stanica, s obzirom da ste athitekta, uzmite urbanisičku podlogu bilo kojeg razmjera, napravite krug sa lokacije antenskog stuba i ako se plac Vaše ćerke nalazi unutar radijusa 150-200 metara ne bih Vam preporučio da se na toj lokaciji pravi objekat za stanovanje i povremeni boravak. Ovo iz razloga što operateri rijetko mijenjaju lokaciju bazne stanice i samo dodaju uređaje sa čime se konstantno povečava gustina EM zračenja u cijelom spektru 900, 1800, 2100, 2400 a uskori i na 5400 MHz.Samim tim povećava se opasnost od kumulativnog zračenja. Vaša zabrinutost nije za potcjenitier se već duže vremena u evropskim zemljama strogo vodi računa o izgradnji stanbenih objekata u blizini baznih stanica. Takođe, prilikom kupovine stanova sve veći broj kupaca traži atest o EM zagađenju na toj lokaciji.

      S poštovanjem,
      Kemal Dervić

  2. Poštovani kolega,
    Unapred Vam se zahvaljejem na trudu oko nabavke Vaše knjige kao i oko saveta za plac moje ćerke.
    Ja sam doneo pogrešan zaključak na bazi vašeg šematskog prikaza GSM antene na stubu od 20 m. i mog neznanja (da tekst područje slabog signala znači isto što i zona dobra za stanovanje). Moguća kuća moje ćerke bi bila udaljena 30-40 m dužnih od stuba antene. Da bih bio siguran u odustajanju od ovog placa,pokusao sam da Vam pošaljem i fotografiju navedene antene da bih Vam do kraja dokumentovao, prvobitno pitanj, medjutim nisam uspeo.
    Unapred vam se zahvaljujem na komentaru fotografije antene i želim svako dobro.

    Srdačan pozdrav,
    Milan Popov

  3. Bio bih vam zahvalan ako bi mi pomogli savetom, na koji nacin da vam posaljem fotografiju antene, kako bih imao potpuno jasnu Vasu sliku/stav o kuci tj. parceli
    za koju je zainteresovana moja cerka.
    S postovanjem Milan Popov

  4. Dragi kolega Kemale moja prepiska sa Vama je pomogla da moja kci odluci negativno tj. odustane od placa koji smo analizirali.Svima nam je laknulo i odmah su se poja vile nove opcije koje su realno mnogo bolje. Prenosim Vam zahvalnost i mnogo pozdrava od cele nase porodice kao i najlepse zelje i puno uspeha u zivotu i radu!

  5. zivim u zgradi na 5-tom katu, a zgrada ima 7 katova. Na krovu zgrade ima baznu stanicu. Kakva je opasnost zracenja?Hvala vam,

    • Gosdpodine Igore, uz predpostavku da je visina antenskog stuba na
      krovu vaše zgrade 10-15 metara, vaš stan se nalazi izvan zone
      nedozvoljenog nivoa zračenja. Međutim, zbog blizine okolnih zgrada,
      usled refleksije, postoji mogućnost da neke prostorije vašeg stana
      budu izložene konstantnom kumulativnom RF zračenje. Ovakvo zračenje
      iako malog nivoa gustine snage, dugim izlaganjem može imati posledice po zdravlje. Postojanje i nivo ovog zračenja može se utvrditi samo mjerenjem na Vašoj lokaciji od strane stručne i ovlašćene organizacije. Posjetite link: http://www.megon.net/

      S poštovanjem,
      Kemal Dervić

      • Poštovani,bio bih Vam puno zahvalan ako bi mi pomogli savjetom.
        Imam ponudu postavljanja na svom svom placu bazne stanice, tj. stuba visine 42 metra.
        Plac se nalazi u gustoj sumi visine 20m i udaljenost od kuce je 150m.
        Interesuje me sa aspekta zdravlja Vaše stručno mišljenje.
        Ovim putem Vas molim ako mi možete putem e-maila poslati jedan kratak dopis o svemu tome.

        Unaprijed zahvalan i Srdačno Vas pozdravljam,
        Aleksandar

        • Poštovani Aleksandre, Mogu Vam reći da je jako nezahvalno davati neka mišljenja s obzirom da nemam više podataka o samoj lokaciji. U svakom slučaju treba da računate i na ONO KASNIJE. Naime, u startu bi šuma možda štitila i apsorbovala jeda dio zračenja bazne stanice. Ali šta ako se kasnije ta šuma počne eksploatisati …… Dalje, odstojanje vaše kuće je vrlo kritično jer bi se našli u ZONI NAJAČEG zračenja jer na toj daljini snop EM talasa od bazne stanice koji je u prostoru u obliku ”ŠUNKE” koja je širom stranom paralelna sa zemljom. Ne zaboravite da kada jednom potpišete ugovor sa operaterom Vi nećete više moći imati uvid kakve sve uređaje on postavlja na isti stub. Ono po pravilu, svaki put kada se pušta u pogon bilo kakav novi sistem treba da se odradi ELEBORAT O ZRAČENJE i POTREBNA MJERENJA.
          S poštovanjem,
          Kemal Dervić

          • Poštovani,kako Vas još mogu kontaktirati jer bih volio malo detaljnije
            da Vam predocim neke stvari i cujete još neke pojedinosti od mene,
            gdje bi mi opet značilo da čujem Vaše mišljenje.
            S poštovanjem,
            Aleksandar

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Vremenska prognoza

Quote of the Day

more Quotes

Funny Quote of the Day

more Quotes

Featured Posts